Unha páxina web difícil de ler, un formulario que non se pode completar ben desde o móbil ou un documento no que resulta complicado localizar a información poden converter unha tarefa sinxela nunha experiencia frustrante. E aínda que ás veces estes problemas se interpretan como pequenos fallos de deseño, tamén teñen que ver coa accesibilidade.
A accesibilidade dixital busca que webs, aplicacións, documentos e outros contidos poidan ser utilizados polo maior número posible de persoas, tamén cando existen dificultades visuais, auditivas, motoras ou cognitivas. As recomendacións internacionais WCAG 2.2, elaboradas polo W3C, abordan precisamente esta cuestión e sinalan que mellorar a accesibilidade adoita beneficiar tamén a usabilidade xeral dos contidos dixitais.
Para un pequeno negocio ou proxecto profesional, pensar nisto non ten por que significar abordar un proceso complexo. Moitas melloras comezan con decisións bastante cotiás.
Unha web fácil de usar tamén comunica mellor
Cando unha persoa entra nunha web normalmente busca algo concreto. Pode querer consultar un horario, coñecer un servizo, cubrir un formulario, facer unha compra ou atopar unha forma de contacto.
Se o texto é demasiado pequeno, existe pouco contraste entre fondo e tipografía, os botóns non se distinguen ben ou a navegación resulta confusa, acceder a esa información require un esforzo innecesario.
A accesibilidade obriga a mirar o deseño desde a perspectiva de quen utiliza realmente o servizo. Isto implica preguntarse se a información se entende, se existe unha orde clara, se unha acción importante é fácil de localizar ou se a páxina segue funcionando correctamente cando se utiliza desde dispositivos e formas de navegación diferentes.
Son decisións que poden beneficiar a unha persoa con discapacidade visual, pero tamén a quen consulta unha web desde o móbil ao aire libre, a unha persoa maior ou simplemente a alguén que quere atopar información rapidamente.
Os documentos tamén poden crear barreiras
A accesibilidade dixital non remata na páxina web. Unha parte importante da información que circula entre negocios, profesionais, entidades e administracións segue chegando en forma de PDF, presentacións, formularios ou documentos descargables.
Un documento pode parecer perfectamente correcto visualmente e, con todo, resultar difícil de interpretar cun lector de pantalla ou ter unha estrutura pouco comprensible.
Empregar títulos cunha xerarquía coherente, evitar combinacións de cores difíciles de distinguir, describir as imaxes cando transmiten información relevante ou crear formularios con campos identificados correctamente son pequenas decisións que melloran a forma na que se recibe o contido.
Tamén convén pensar na propia redacción. Unha información organizada, directa e comprensible facilita o acceso independentemente das capacidades ou do nivel de familiaridade dunha persoa coa tecnoloxía.
Un formulario debería facilitar unha xestión, non complicala
Reservar unha cita, solicitar información, realizar unha inscrición ou enviar unha consulta son accións habituais en calquera servizo dixital.
Por iso, os formularios son un bo lugar para detectar problemas de accesibilidade.
Campos sen explicación, mensaxes de erro pouco claras ou procesos nos que non se sabe que paso vén a continuación poden provocar que unha persoa abandone antes de completar a acción. O problema aumenta cando determinados elementos só funcionan correctamente cun rato ou cando desde unha pantalla pequena resulta difícil seleccionar as opcións.
Revisar estes procesos desde o punto de vista da persoa usuaria permite identificar obstáculos que ás veces pasan desapercibidos para quen coñece perfectamente a ferramenta.
Mellorar un formulario pode parecer unha intervención menor, pero significa facilitar unha reserva, unha compra, unha solicitude ou un primeiro contacto cunha potencial clientela.
O contido visual necesita contexto
Fotografías, ilustracións, gráficos e vídeos teñen cada vez máis presenza na comunicación dixital. O problema aparece cando toda a información depende exclusivamente deles.
Unha fotografía decorativa non necesita transmitir necesariamente unha mensaxe adicional. Pero cando unha imaxe contén información imprescindible, esa información debería poder comprenderse tamén por outra vía.
O mesmo sucede co vídeo. Os subtítulos, por exemplo, son necesarios para determinadas persoas con dificultades auditivas, pero tamén resultan útiles cando se consulta un contido sen son, nun transporte público ou nun espazo compartido.
Este tipo de exemplos axuda a entender que a accesibilidade non consiste en deseñar unha versión diferente dun servizo para un grupo concreto. Consiste en crear contidos suficientemente flexibles para funcionar en situacións e necesidades diferentes.
Unha cuestión que tamén está entrando na actividade empresarial
A accesibilidade dixital ten ademais unha dimensión normativa cada vez máis presente. As webs e aplicacións do sector público en España están reguladas polo Real Decreto 1112/2018, que inclúe entre o contido afectado a información textual e non textual, documentos descargables, formularios e determinados procesos dixitais.
Desde o 28 de xuño de 2025 tamén están en vigor en España os requisitos introducidos pola Lei 11/2023 para determinados produtos e servizos, entre eles algúns servizos de comercio electrónico e outras actividades dirixidas a persoas consumidoras.
Isto fai que a accesibilidade deixe de ser unha cuestión reservada a grandes organizacións ou proxectos especializados. Forma parte dunha transformación máis ampla na maneira de deseñar e prestar servizos dixitais.
Incorporala desde o principio simplifica o traballo
Resulta máis sinxelo pensar na accesibilidade cando se crea unha web, un documento o un formulario que intentar corrixir todos os problemas cando o proxecto xa está completamente desenvolvido.
Isto non significa que unha iniciativa pequena teña que controlar desde o primeiro momento todos os criterios técnicos existentes. Pode comezar revisando aspectos básicos e incorporando progresivamente boas prácticas aos procesos habituais de comunicación e deseño.
Tamén é un ámbito no que poden intervir diferentes perfís profesionais. Desenvolvemento web, deseño, comunicación, produción audiovisual ou creación de contidos teñen capacidade para contribuír a que un servizo dixital resulte máis accesible.
Espazos como Coworking Miño, nos que conviven actividades profesionais diferentes e se desenvolven accións de formación e intercambio de coñecemento, poden servir tamén para achegar este tipo de cuestións a proxectos que quizais nunca se plantexaron revisar a accesibilidade da súa presenza dixital.
Deseñar pensando en máis persoas
A dixitalización permitiu que negocios e proxectos pequenos poidan ofrecer información, prestar servizos e relacionarse coa súa clientela dunha maneira que hai poucos anos estaba reservada a estruturas moito maiores.
Ese avance tamén implica unha responsabilidade. Se cada vez máis xestións pasan por unha pantalla, conseguir que esas pantallas poidan ser utilizadas polo maior número posible de persoas convértese nunha parte máis da calidade do servizo.
A accesibilidade dixital non debería entenderse unicamente como unha cuestión técnica que se revisa ao final dun proxecto. É unha maneira de pensar como se deseña unha web, como se redacta un documento ou como se presenta unha información.
E, sobre todo, é unha forma de evitar que unha barreira dixital deixe fóra a quen simplemente estaba intentando utilizar un servizo.
